محسن اردشیر: قصه در حافظه تاریخی ما ایرانیان نقش بسزایی دارد / نگاه بخش بین الملل و انتخاب داوری جشنواره تئاتر فجر بیشتر شبیه شوخی است

در مصاحبه اختصاصی با تئاتر فستیوال:

محسن اردشیر : قصه در حافظه تاریخی ما ایرانیان نقش بسزایی دارد / نگاه بخش بین الملل و انتخاب داوری جشنواره تئاتر فجر بیشتر شبیه شوخی است.

نمایش “خانه سیاه است” به نویسندگی و کاگردانی محسن اردشیر از آمل یکی از نمایش هایی است که در بخش میهمان سی و هفتمین جشنواره تئاتر فجر در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفت . به همین بهانه خبرنگار تئاتر فستیوال گفت و گویی با کارگردان این اثر که به زندگی فروغ فرخزاد می پردازد ، داشته است که می توانید آن را در ادامه بخوانید :

چه شد که به سراغ زندگی فروغ فرخزاد رفتید و آن را به نمایش درآوردید؟

یک ادای دین است . به راستی چرا نباید به سراغ بزرگترین زن تاریخ معاصر کشورمان بروم ؟ فروغ برای من پر است از جسارت وعصیان و خود بودن . به راستی کدامیک از ما خود واقعی را زندگی می کند . علاقه شدید من به فروغ و نیاز جامعه امروز ما منجر به خلق این اثر شد.

انتخاب فرم پرفورمنس برای اجرای این نمایش، به چه دلیل بود ؟ آیا علاقه شما فعالیت در زمینه پرفورمنس است یا اینکه زندگی فروغ فرخزاد و نوگرایی این شاعر ، شما را به این سبک نمایشی رساند؟

من علاقه شدیدی به تاتر حرکت یا بدن یا فیزیکال یا رقص و … دارم . حرکت ، یک عمل جادویی است و شما را چون فلسفه در خود گره می زند و در فکر و احساس شما تنیده می شود.

وقتی به گذشته و آیین ها نگاه می کنید ، حتی امروز ، این حرکت است که جاودانه باقی مانده و عموما کلام حذف شده است . به اندازه کافی کلام ، برایمان سوء تفاهم ایجاد می کند اما حرکت شما ، ذهن تان و تمام وجودتان را با خود می برد و عجیب تاثیر شگرف بر تن و روح آدمی می گذارد . در مورد اینکه این یک پرفورمنس یا فیزیکال و یا … است ، بهتر است خود مخاطب انتخاب کند که چیست . جدا از بحث پرفورمنس ، در بسیاری موارد ، سوال می شود این چه سبکی است. از دید من سبک ها منسوخ شده اند. ما در دوره ایی هستیم که هر روز چیزی جدیدی جایگزین چیز جدیدتری می شود . من دوست ندارم نامی برایشان انتخاب کنم ، اما به اجبار و باز هم کلام ، جهت ارتباطی عمیق تر ، فیزیکال را برایش انتخاب کرده ام . اما در این اجرا ، من بحث تن و روان فروغ را مطرح می کنم ، چرا که بخاطر همین تن ، چه دردها که نصیبش نشد و چه سنگ ها که نخورد.

در “خانه سیاه است” با اینکه پرفورمنس ارائه می دهید ، قصه گویی فراموش نمی شود و با فرم و روایت ، تواما نمایش را به پیش می برید . چقدر به قصه گویی در نمایش ، قائل هستید؟

من باید بدانم در کجا و برای چه کسانی اجرا می کنم . اینجا ایران است و مخاطب دنباله رو قصه . انگار قصه در حافظه تاریخی ما ایرانیان نقش بسزایی دارد ولی فکر می کنم اگر به این امر که تئاتر ، فرایند ارتباط بین تماشاگر و صحنه است ، توجه کنیم ، حتما قصه بخش اصلی کارمان خواهد بود.

در مورد انتخاب cast و شیوه تمرینات خود بگویید . بازیگران خود را با توجه به اینکه باید در حوزه پرفورمنس توانا می بودند ، چگونه انتخاب کردید؟

من و همسرم غنچه شکوهیان، در آمل آموزشگاه بازیگری داریم که هنرمندان آمل و بیش از ۵۰۰ نفر که از سراسر استان مازندران می آیند را آموزش می دهیم . این بچه ها از دل کلاس هایمان به این توانایی رسیدند . عموما در کلاس هایمان از تمامی متدهای دنیا استفاده می کنیم و در تمرینات مان بیشتر از تمرین های میرهولد استفاده می کنیم . انتخاب بچه ها برایمان آسان بود چرا که با قابلیت های تک تک بچه ها آشنا بودم و این کار را برایمان آسان می کند.

وضعیت تئاتر در شهرستان آمل چگونه است ؟ هم امکانات سخت افزاری و هم میزان فعالیت گروه ها در طول سال و هم میزان استقبال از نمایش ها توسط مردم؟

نمایش “خانه سیاه است” پرفروش ترین اثر نمایشی استان مازندران است و گروه ما که نامش “سونر” است پر افتخار ترین گروه تئاتر مازندران می باشد . ما در اکثر جشنواره های ملی و بین المللی ایران از جشنواره تئاتر فجر و جشنواره تئاتر خیابانی مریوان و جشنواره تئاتر دانشجویی و … جایزه گرفته ایم .

ما برای خودمان مخاطب ساختیم ، مثلا در نمایش هایی که در آمل اجرا می کنم ، می دانم در بدترین وضعیت ، بیشترین مخاطب را خواهم داشت. این اعتماد مخاطب به ما ، حاصل سال ها و روزها و ماه ها تلاش تک تک اعضای گروه است اما در مورد بقیه گروه ها صدق نمی کند . ما یک کمپانی تئاتر هستیم . شاید در ایران اصلا کمپانی تعریف نشده باشد اما ما برای خودمان تماشاخانه و آرشیو ۷۰۰ دست لباس و آرشیو نور و آرشیو صدا و … داریم و ۷ نیرو به طور مستقیم با حقوق و مزایا و ۱۰ نفر غیر مستقیم از درآمد حاصله استفاده می کنند . باید بگویم امکانات سخت افزاری شهرمان بیشتر به کویر شباهت دارد اما ما بعد از سال ها برای خودمان و گروه مان امکاناتی را تهیه کرده ایم ، به طور مثال در جشنواره تئاتر فجر استانی ، ابراهیم پشت کوهی و یاسر خاسب ، در سالن آمل اجرا داشتنند . سالن تئاتر ، بعصی از نورها برای اجرا را نداشت و من از آرشیو گروه ، برای سالن نور بردم و بخوانید حدیث مفصل از این مجمل.

جشنواره سی و هفتم تئاتر فجر را هم از نظر آثار حاضر در جشنواره و هم نحوه مدیریت و برنامه ریزی ، چگونه ارزیابی می کنید؟

چه بگویم که خون است دلم. همین قدر که نمایش مان در بخش مهمان است ، یعنی چه ؟ من حرف ها و نقدهای بسیاری به جشنواره تئاتر فجر دارم و کاش دوستان بعد از جشنواره ، کارگردان های سراسر ایران را دعوت و نظر خواهی می کردند تا هر سال نگوییم سال به سال دریغ از پارسال . متاسفانه نگاه بخش بین الملل و انتخاب داوری بیشتر شبیه شوخی است و من این شوخی را جدی نگرفتم.

شما یک نگاه به حال و روزِ امروز مملکت ما بکنید ، می فهمید که تئاتر ما نیز چون حال و روزِ امروز مردم ما حالش خوب نیست . جشنواره ۳۷ فجر ، سنش بیشتر به بچه های دو ساله می خورد تا فجر ۳۷ . هنوز در پس این همه سال ، مشکلات اساسی را ریشه کن نکرده ایم . مردم و هنرمندان ، اولیش خودم نسبت به شرایط مان بی اهمیت شده ایم و این یعنی فاجعه . چند بار بعد از جشنواره آمدیم و مشکلات را ریشه یابی و بررسی کردیم! چقدر راه اشتباه و کوچه بن بست را باید برویم و باز بفهمیم که این کوچه بن بست است! چقدر باید حرف زد!

بیان و حرف چون نمایش “خانه سیاه است” کار ساز نیست، باید حرکت کرد و پر از جوشش بود تا روزنه ایی خلق شود اما نمی توانم از مرد نجیب و با شرافت تئاتر ایران، علی عابدی ممنون نباشم که اگر ایشان نبود اجرای نمایش ما هم در جشنواره تئاتر فجر نبود.

منبع:

کمپانی تئاتر و فیلم سونر

سونر یک کمپانی تئاتر و فیلم در آمل/ایران است که از سال 1391 به همت محسن اردشیر و همسرش غنچه شکوهیان در حوزه مطالعات انسان‌شناسی فرهنگ، بررسی رفتار و توسعه توانایی بدن و بیان بازیگر به تحقیق و پژوهش مشغول است و تاکنون توانسته هنرجویان مختلفی را وارد این عرصه کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

میهمانان جشنواره سی و هفتم اعلام شدند

ج ژوئن 28 , 2019
میهمانان جشنواره سی و هفتم اعلام شدند به گزارش دبیرخانه جشنواره‌ی سی و هفتم تئاتر فجر 23 اثر نمایشی را برای حضور در بخش مهمان این دوره از رویداد بین‌المللی تئاتر ایران معرفی کرد. در این بخش آثار چهره‌های شناخته شده به همراه آثار هنرمندان جوان و همچنین هنرمندان مقیم […]